Theo Thông tư 105/2023/TT-BQP, niềng răng không nằm trong danh mục các bệnh lý được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự. Việc bạn có nhập ngũ hay không phụ thuộc vào điểm số sức khỏe răng miệng. Nếu việc niềng răng nhằm khắc phục các tình trạng hô, móm nặng (độ chìa trên 10mm) hoặc mất nhiều răng dẫn đến sức khỏe xếp loại 4, 5, 6, bạn sẽ không đủ điều kiện nhập ngũ. Nếu chỉ niềng răng thẩm mỹ và sức khỏe tổng quát đạt loại 1, 2, 3, bạn vẫn phải thực hiện nghĩa vụ quân sự bình thường.
1. Niềng răng có đi nghĩa vụ không?
Câu trả lời là vẫn có thể phải đi nghĩa vụ quân sự. Niềng răng thực chất chỉ là một quá trình điều trị nha khoa nhằm điều chỉnh vị trí răng và khớp cắn. Pháp luật hiện hành không có quy định nào cho phép miễn hoặc hoãn nghĩa vụ chỉ vì đang niềng răng.
Khi tham gia khám tuyển nghĩa vụ quân sự, bác sĩ sẽ đánh giá tổng thể sức khỏe của bạn, bao gồm cả tình trạng răng miệng. Nếu kết quả chấm điểm sức khỏe vẫn nằm trong nhóm loại 1, 2 hoặc 3, bạn vẫn được xem là đủ điều kiện nhập ngũ, dù đang đeo mắc cài.
Ngược lại, nếu bạn niềng răng để điều trị các vấn đề nghiêm trọng như hô, móm nặng hoặc lệch khớp cắn lớn, tình trạng này có thể khiến sức khỏe bị xếp loại 4, 5 hoặc 6. Khi đó, bạn không đủ điều kiện tham gia nghĩa vụ quân sự.
Vì vậy, việc đang niềng răng không quyết định trực tiếp việc bạn có phải đi nghĩa vụ hay không. Điều quan trọng là tình trạng răng miệng thực tế và mức độ ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai.

2. Khi nào răng miệng bị xếp loại không đủ điều kiện?
Theo các tiêu chuẩn khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự hiện hành, tình trạng răng miệng sẽ được đánh giá dựa trên nhiều yếu tố như số lượng răng sâu, mất răng, viêm nha chu và đặc biệt là mức độ lệch lạc khớp cắn.
Những trường hợp sau thường bị xếp loại 4, 5 hoặc 6 – tức là không đủ điều kiện nhập ngũ:
2.1 Nhiều răng sâu nặng
Nếu có từ 7 răng sâu độ 3 trở lên, chức năng ăn nhai bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tình trạng này khiến sức khỏe răng miệng bị đánh giá ở mức thấp.
2.2 Mất nhiều răng nhưng chưa phục hình
Trường hợp mất từ 5 – 7 răng trở lên, đặc biệt là răng hàm lớn, nhưng chưa làm răng giả hoặc phục hình thì khả năng ăn nhai sẽ giảm đáng kể.
2.3 Viêm nha chu nặng
Nếu có viêm quanh răng từ 6 – 11 răng, kèm theo tình trạng răng lung lay độ 2, 3 hoặc 4, sức khỏe răng miệng sẽ bị đánh giá thấp và không đạt tiêu chuẩn nhập ngũ.
2.4 Lệch khớp cắn nghiêm trọng
Những trường hợp hô hoặc móm độ 3 trở lên (độ chìa răng trên 10mm) hoặc có biến dạng rõ rệt ở khuôn mặt do xương hàm cũng có thể bị xếp vào nhóm sức khỏe không đạt.
Nếu bạn đang niềng răng để điều trị các vấn đề nặng như vậy, khả năng cao khi khám tuyển bạn sẽ được xếp vào nhóm sức khỏe thấp và không phải tham gia nghĩa vụ quân sự.
3. Đang niềng răng có được hoãn nghĩa vụ không?
Câu trả lời là không có quy định tạm hoãn nghĩa vụ chỉ vì đang niềng răng. Theo quy định hiện hành, việc tạm hoãn nghĩa vụ quân sự thường áp dụng cho các trường hợp như:
- Chưa đủ điều kiện sức khỏe (loại 4, 5, 6)
- Đang học đại học hoặc cao đẳng chính quy
- Là lao động duy nhất nuôi người thân không còn khả năng lao động
- Một số hoàn cảnh đặc biệt theo quy định pháp luật
Trong khi đó, niềng răng được xem là một hình thức điều trị hoặc thẩm mỹ tự nguyện, không phải là lý do pháp lý để xin hoãn nghĩa vụ.
Điều này có nghĩa là nếu bạn đang niềng răng nhưng vẫn được Hội đồng khám tuyển đánh giá đủ sức khỏe loại 1, 2 hoặc 3, bạn vẫn phải thực hiện nghĩa vụ quân sự như bình thường.
Trong trường hợp này, việc điều trị chỉnh nha có thể phải tạm dừng hoặc thay đổi kế hoạch tùy vào điều kiện sinh hoạt trong quân đội.

4. Đang niềng mà trúng tuyển thì phải làm gì?
Nếu bạn nhận được giấy gọi nhập ngũ trong khi vẫn đang niềng răng, điều quan trọng nhất là chủ động trao đổi với bác sĩ chỉnh nha để có phương án phù hợp. Thông thường, các bác sĩ sẽ đưa ra một số giải pháp sau:
4.1 Trao đổi với bác sĩ chỉnh nha
Bác sĩ sẽ kiểm tra tiến trình điều trị hiện tại và đánh giá xem có thể kết thúc sớm giai đoạn niềng răng hay không.
Trong một số trường hợp, nếu răng đã di chuyển gần đạt kết quả mong muốn, bác sĩ có thể chuyển sang giai đoạn duy trì sớm hơn dự kiến.
4.2 Tháo mắc cài tạm thời
Môi trường quân ngũ thường có cường độ sinh hoạt cao, việc vệ sinh mắc cài và tái khám định kỳ mỗi tháng sẽ rất khó thực hiện.
Vì vậy, nhiều người lựa chọn tháo mắc cài tạm thời trước khi nhập ngũ để tránh các rủi ro như:
- Mắc cài bong rơi khi luyện tập
- Khó vệ sinh răng miệng
- Không thể siết răng định kỳ
Sau khi tháo mắc cài, bạn sẽ được đeo hàm duy trì để giữ vị trí răng ổn định.
4.3 Chuẩn bị hồ sơ nha khoa
Bạn nên xin giấy xác nhận từ phòng khám nha khoa về tình trạng điều trị hiện tại.
Khi đi khám nghĩa vụ, hồ sơ này giúp Hội đồng khám tuyển hiểu rõ:
- Tình trạng răng miệng ban đầu
- Mức độ sai lệch khớp cắn
- Lý do phải điều trị chỉnh nha
Thông tin này có thể hỗ trợ quá trình đánh giá sức khỏe được chính xác và khách quan hơn.

Niềng răng không phải lý do tự động để được miễn nghĩa vụ quân sự. Hội đồng khám tuyển sẽ đánh giá dựa trên tình trạng răng miệng và khả năng ăn nhai thực tế. Khi sức khỏe được xếp loại 1, 2 hoặc 3, bạn vẫn đủ điều kiện nhập ngũ dù đang niềng. Vì vậy, nên trao đổi trước với bác sĩ và chuẩn bị hồ sơ nha khoa để chủ động khi đi khám nghĩa vụ.

Bookdentist là nền tảng đặt lịch nha khoa trực tuyến hoàn toàn miễn phí, cung cấp thông tin răng hàm mặt chính xác và trung lập. Hiện Bookfentist kết nối hơn 5.000 phòng khám nha khoa trên toàn quốc, hỗ trợ tìm kiếm và đặt lịch nhanh chóng, với nội dung được xây dựng từ trải nghiệm thực tế, đảm bảo khách quan và minh bạch.
